Bilgi Paylaştıkça Çoğalır

Asimetrik Bilgi Nedir?

                                      Asimetrik Bilgi Nedir?

Bir ekonomide Pareto etkinliğinin sağlanmasının ön koşullarından birisi tam bilgi
varsayımıdır. Tam bilgiden hareketle ekonomik birimler fayda ve kar maksimizasyonuna
ulaşacak şekilde davranmaktadırlar. Ancak uygulamada tam bilgi varsayımı gerçekçi
olmamakta ve ekonomik birimler genelde eksik bilgi ortamında karar vermek durumunda
kalmaktadırlar.
Asimetrik bilgi, bir işlemle ilgili olarak taraflardan birinin belli bir bilgiye sahip iken, diğer
tarafın bu bilgiye sahip olmaması durumunu ifade etmek için kullanılmaktadır. Bir tarafın
diğerlerine göre daha fazla bilgiye sahip olması halinde, bunu daha az bilgiye sahip olanlar
aleyhine kullanması söz konusu olabilecektir. Kuşkusuz bu tür fırsatçı davranışlar,
piyasaların etkinlikten uzaklaşmasına yol açabilecektir.
Asimetrik bilgi problemi teknik anlamda ilk defa, G.A. Akerlof tarafından sistematik olarak
iktisat literatüründe yer almıştır. Akerlof, asimetrik bilgi durumda piyasanın istenen sonucu
vermeyeceğini, ters seçim ve ahlaki zaafiyet olarak adlandırılan durumların ortaya
çıkacağını ifade etmiştir. Akerlof kullanılmış otomobil piyasalarını inceleyerek, alıcı ve satıcı
arasındaki bilgi farklılığından kaynaklanan sebeplerin piyasalarda oluşturabileceği
dengesizlikleri incelemiştir. Akerlof’a göre bu piyasada, otomobil satıcısı doğal olarak
alıcılardan daha fazla bilgiye sahip olacak ve bu bilgi farklılığı bir “ters seçim sorunu”
doğuracaktır. Söz konusu olgu “Limon Problemi” olarak ta adlandırılmaktadır. Bunun
nedeni otomobil piyasasındaki sorunlu otomobillerin (Amerika Birleşik Devletleri’nde günlük
dilde bu tür otomobiller limon olarak adlandırılmaktadır) neden olduğu probleme
benzemesidir.
Alıcılar tabi ki piyasada iyi ve kötü otomobiller satıldığını bilmektedir. Fakat hangi
otomobillerin kötü (limon) hangilerinin ise iyi kalitede olduklarını bilememektedirler. Böyle
bir durumda daha az bilgiye sahip potansiyel alıcılar, ancak ortalama kaliteyi yansıtan
ortalama bir fiyatı ödemeye razı olacaktır. Daha kaliteli otomobillerin satıcıları ise, bu
ortalama fiyatın aracın gerçek kalitesini yansıtmadığını ve otomobilin asıl değerinin bu
fiyatın üstünde olduğunu düşünerek otomobillerini piyasadan çekecektir. Buna karşın düşük
kaliteli otomobil satıcıları ise bu ortalama fiyatın, kendi araçlarının asıl değerinin üstünde
olduğunu fark ettikleri için bu fiyattan araçlarını satmayı arzulayacaklardır.
Sonuç itibariyle daha kaliteli otomobiller piyasadan çekilecek, daha kalitesiz otomobiller
(limonlar) piyasada kalacaktır. Kalitesiz arabaların sayısı kaliteli arabaları geçtiğinde ise ters
seçim sorunu oluşacaktır. Ters seçim sorunu taraflar arasında bir ekonomik işlem
yapılmadan önce gizli bilgiden yani taraflardan birinin diğerinden daha fazla bilgiye sahip
olmasından doğmaktadır.


Leave a Comment

Loading...